Οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών

Εισαγωγή

Η οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών αποτελεί από τις πιο επικίνδυνες μορφές παραβατικότητας στον τομέα της οδικής ασφάλειας. Με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025) και την τροποποιημένη διάταξη του άρθρου 290Α Ποινικού Κώδικα, η ελληνική έννομη τάξη ενίσχυσε τις κυρώσεις και τις μεθόδους απόδειξης για τέτοιες πράξεις.

Η παρουσία ναρκωτικών στο αίμα οδηγού όχι μόνο επισύρει βαριές ποινικές και διοικητικές κυρώσεις, αλλά ενδέχεται να στοιχειοθετήσει και κακούργημα, ειδικά αν συνδυάζεται με τροχαίο ατύχημα ή εγκατάλειψη θύματος.

⸻

Τι σημαίνει «οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών»;

Η έννοια καλύπτει κάθε περίπτωση κατά την οποία ο οδηγός:

• έχει καταναλώσει ναρκωτική ουσία (όπως κάνναβη, κοκαΐνη, ηρωίνη, LSD, MDMA, μεθαμφεταμίνες κ.λπ.)

• και επηρεάζεται η κρίση του, η αντίληψη ή η ικανότητά του να οδηγεί με ασφάλεια

Η οδήγηση δεν απαιτεί να προκληθεί ατύχημα για να υπάρξει ποινική ευθύνη. Η απλή θετική ανίχνευση ουσίας μπορεί να οδηγήσει σε δίωξη.

⸻

Ποιες είναι οι ποινικές συνέπειες;

Α) Χωρίς ατύχημα – Επικίνδυνη οδήγηση (Άρθρο 290Α §1 ΠΚ)

Όταν εντοπίζεται ότι ο οδηγός τελεί υπό την επήρεια ναρκωτικών και κινείται στον δρόμο:

• Πλημμέλημα

• Φυλάκιση έως 3 έτη ή χρηματική ποινή

• Αφαίρεση άδειας οδήγησης από 6 έως 24 μήνες

Εδώ δεν απαιτείται πρόκληση ατυχήματος – αρκεί η διαπίστωση χρήσης και η κίνηση στον δρόμο.

⸻

Β) Με σωματική βλάβη – Επικίνδυνη οδήγηση με αποτέλεσμα (Άρθρο 290Α §2–4 ΠΚ)

Αν η οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών οδηγήσει σε τροχαίο:

• Σωματική βλάβη τρίτου: Φυλάκιση έως 5 έτη

• Βαριά σωματική βλάβη: Κάθειρξη έως 10 έτη

• Θάνατος: Κάθειρξη από 10 έως 20 έτη, και υπό προϋποθέσεις ισόβια κάθειρξη

Σε περίπτωση πολλών θυμάτων, η ποινή είναι ισόβια.

⸻

Διοικητικές κυρώσεις – Ν. 5209/2025

Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει αυστηρές διοικητικές ποινές:

• Πρόστιμο: από 1.200 έως 2.000 €

• Αφαίρεση διπλώματος: 180 ημέρες έως και δια βίου σε υποτροπή

• Κατάσχεση ή ακινητοποίηση οχήματος

• Υποχρεωτική ψυχοτεχνική εξέταση πριν την επαναχορήγηση άδειας

Η οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών καταχωρείται στο point system, με υψηλή βαθμολόγηση επικινδυνότητας.

⸻

Πώς αποδεικνύεται η χρήση ναρκωτικών;

Η αστυνομία χρησιμοποιεί:

1. Δοκιμασία σάλιου (drug wipe test)

• Γρήγορο τεστ στο πεδίο (δρόμο)

• Ανιχνεύει THC, κοκαΐνη, οπιούχα, αμφεταμίνες κ.ά.

2. Εξετάσεις αίματος ή ούρων

• Γίνονται σε νοσοκομείο ή εργαστήριο

• Νομικά πιο ισχυρές απόδειξη – χρησιμοποιούνται στο ακροατήριο

3. Ιατρική γνωμάτευση/παρατηρήσεις

• Συμπτώματα σύγχυσης, νωθρότητας, διαστολής ή σμίκρυνσης κόρης, λεκτική ασυναρτησία

Άρνηση υποβολής σε τεστ μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη ενοχής και να οδηγήσει σε ποινική δίωξη για άρνηση συνεργασίας σε έλεγχο τροχαίας (Άρθρο 103 Ν. 5209/2025).

⸻

Τι γίνεται αν πρόκειται για ιατρική χρήση κάνναβης;

Ακόμη και σε περιπτώσεις όπου ο οδηγός έχει συνταγή για φαρμακευτική κάνναβη:

• Εφόσον επηρεάζεται η ικανότητα οδήγησης, δεν υφίσταται εξαίρεση

• Ο οδηγός οφείλει να απέχει από την οδήγηση όσο βρίσκεται υπό επίδραση

Ο νόμος δίνει προτεραιότητα στην οδική ασφάλεια.

⸻

Πώς αντιμετωπίζεται νομικά ο κατηγορούμενος;

Σε κάθε υπόθεση οδήγησης υπό την επήρεια ναρκωτικών:

• Ο ποινικολόγος εξετάζει τη διαδικασία ελέγχου – αν υπήρξαν παραλείψεις ή παραβίαση δικαιωμάτων

• Ελέγχεται αν η ποσότητα ανιχνευθείσας ουσίας πράγματι επηρέαζε την ικανότητα του οδηγού

• Εξετάζεται ο βαθμός υπαιτιότητας, εάν προέκυψε ατύχημα

Υπάρχουν περιθώρια μείωσης ποινής ή αναγνώρισης ελαφρυντικών, ιδιαίτερα αν δεν υπήρξε θύμα.

⸻

Πότε στοιχειοθετείται το κακούργημα;

Όταν ο οδηγός:

• βρίσκεται υπό την επήρεια ναρκωτικών

• οδηγεί με υπερβολική ταχύτητα, επικίνδυνους ελιγμούς ή σε αντίθετο ρεύμα

• και προκαλεί σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο

Τότε, στοιχειοθετείται επικίνδυνη οδήγηση με κακουργηματικό χαρακτήρα, ακόμη και ανθρωποκτονία από ενδεχόμενο δόλο.

⸻

Πώς βοηθάει το γραφείο μας;

Το Δικηγορικό Γραφείο Ιωάννη Μπαρκαγιάννη παρέχει εξειδικευμένη υπεράσπιση:

• Ανάλυση των αποδεικτικών μέσων

• Παρακολούθηση της διαδικασίας τοξικολογικής εξέτασης

• Εκπροσώπηση σε όλα τα στάδια: προκαταρκτική, κύρια ανάκριση, ακροατήριο

• Υποστήριξη θυμάτων σε περιπτώσεις αποζημίωσης και αγωγών

⸻

Συμπέρασμα

Η οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη πράξη, με σοβαρές ποινικές, διοικητικές και αστικές συνέπειες. Η παρουσία ακόμη και ίχνους ναρκωτικής ουσίας στο σώμα του οδηγού αρκεί για να κινηθεί δίωξη, χωρίς να απαιτείται η πρόκληση ατυχήματος.

Αν βρίσκεστε σε τέτοια υπόθεση, είτε ως κατηγορούμενος είτε ως θύμα, επικοινωνήστε άμεσα με το γραφείο μας.

⸻

Δικηγορικό Γραφείο Ιωάννη Μπαρκαγιάννη