Χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση

Εισαγωγή

Η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση δεν αποτελεί απλώς μια απερίσκεπτη συνήθεια – είναι μια πράξη που, σύμφωνα με τον Νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025), ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και σε ποινική δίωξη, ιδίως όταν προκαλείται τροχαίο ή άλλη επικίνδυνη κατάσταση. Οι αλλαγές του 2025 κατέστησαν τις ποινές αυστηρότερες, καθιστώντας σαφές πως η οδική ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα του νομοθέτη.

Στο παρόν άρθρο αναλύονται με νομική ακρίβεια και πρακτική πληρότητα όλα όσα πρέπει να γνωρίζει κάθε πολίτης που οδηγεί, είτε επαγγελματίας είτε ιδιώτης.

⸻

Τι προβλέπει ο Ν. 5209/2025 για τη χρήση κινητού κατά την οδήγηση

Η χρήση κινητού τηλεφώνου ή οποιασδήποτε ηλεκτρονικής συσκευής που αποσπά την προσοχή του οδηγού απαγορεύεται ρητά, εκτός αν γίνεται μέσω συστήματος hands-free, ενσωματωμένου ηχείου ή ενσύρματου ακουστικού. Η απαγόρευση αφορά:

• Τη χειροκίνητη χρήση κινητού για τηλεφωνική κλήση

• Την αποστολή ή ανάγνωση γραπτών μηνυμάτων

• Τη χρήση εφαρμογών GPS, κοινωνικών δικτύων ή κάμερας

• Οποιαδήποτε διάδραση με την οθόνη κινητού, tablet ή smartwatch

⸻

Κυρώσεις για χρήση κινητού κατά την οδήγηση

➤ Πρώτη παράβαση:

• Διοικητικό πρόστιμο: 350 ευρώ

• Στέρηση άδειας οδήγησης: 30 ημέρες

• Αφαίρεση πινακίδων: 10 ημέρες

• Καταχώρηση στο point system: 5 βαθμοί ποινής

➤ Πρώτη υποτροπή (εντός 3 ετών):

• Πρόστιμο: 1.000 ευρώ

• Αφαίρεση άδειας οδήγησης: 6 μήνες

• Υποχρεωτική επανεξέταση: Θεωρητική και πρακτική

➤ Δεύτερη υποτροπή:

• Πρόστιμο: 2.000 ευρώ

• Στέρηση άδειας: 1 έτος

• Εκ νέου θεωρητική και πρακτική εξέταση

⸻

Όταν η χρήση κινητού προκαλεί ατύχημα

Αν από τη χρήση κινητού προκύψει:

• Σύγκρουση με άλλο όχημα

• Παράσυρση πεζού

• Παραβίαση ερυθρού σηματοδότη

• Οποιοδήποτε τροχαίο ατύχημα

τότε εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα περί επικίνδυνης οδήγησης, με τις εξής ποινές:

• Απλή σωματική βλάβη: Φυλάκιση έως 5 έτη

• Σοβαρή σωματική βλάβη: Κάθειρξη έως 10 έτη

• Θάνατος: Κάθειρξη από 10 έως 20 έτη

• Πολλαπλός θάνατος ή θύμα ανήλικος: Ισόβια κάθειρξη

Η χρήση κινητού θεωρείται επιβαρυντική περίσταση, καθώς ενισχύει το στοιχείο της αμέλειας ή ενδεχόμενου δόλου.

⸻

Απόδειξη της παράβασης

Η χρήση κινητού μπορεί να αποδειχθεί με:

• Άμεση παρατήρηση από αστυνομικό

• Καταγραφή από κάμερα κυκλοφορίας

• Μαρτυρία άλλων οδηγών ή πεζών

• Κατάσχεση του κινητού και τεχνικός έλεγχος: ανάλυση ιστορικού χρήσης, δεδομένα τοποθεσίας, ενεργές εφαρμογές

Σε σοβαρά τροχαία συμβάντα, οι αρχές μπορούν να προχωρήσουν και σε άρση του απορρήτου επικοινωνιών, βάσει εισαγγελικής εντολής.

⸻

Ειδικά μέτρα για επαγγελματίες οδηγούς

Οι επαγγελματίες οδηγοί (φορτηγά, ταξί, λεωφορεία) τιμωρούνται επιπλέον με:

• Αφαίρεση επαγγελματικής άδειας

• Αναστολή άσκησης επαγγέλματος έως 6 μήνες

• Ενημέρωση εργοδότη ή σχετικής αρχής μεταφορών

Οι παραβάσεις οδηγούν σε σχεδόν αυτόματη ποινική δίωξη, ιδιαίτερα αν υπάρχει επιβάτης στο όχημα.

⸻

Επιπτώσεις στο ποινικό μητρώο και στη ζωή του πολίτη

Μια καταδίκη, ακόμη και για πλημμέλημα, εγγράφεται στο ποινικό μητρώο και μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες:

• Εμπόδια σε διορισμούς ή εργασία στον δημόσιο τομέα

• Αποκλεισμός από διαγωνισμούς ή άδειες επαγγέλματος

• Μόνιμη καταγραφή σε υποτροπές

• Δυσκολία απόκτησης ασφαλιστικής κάλυψης

Η ποινική αντιμετώπιση διαφοροποιείται εάν ο δράστης έχει υποτροπιάσει ή καταδικαστεί στο παρελθόν για άλλες παραβάσεις του ΚΟΚ.

⸻

Η σημασία της νομικής υπεράσπισης

Όταν η χρήση κινητού συνδέεται με πρόκληση ατυχήματος, η ανάγκη δικηγορικής υποστήριξης είναι άμεση:

• Συλλογή αποδεικτικών στοιχείων και έκθεση πραγματογνωμόνων

• Αντικρούσεις τεκμηρίων: χρονική αλληλουχία, χρήση hands-free

• Υποβολή υπομνήματος ή ένστασης στο στάδιο της προανάκρισης

• Υπεράσπιση σε αυτόφωρη διαδικασία ή ποινική δίκη

Η ορθή και άμεση παρέμβαση δικηγόρου μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή ποινής, μετατροπή της δίωξης, ή ακόμη και απαλλαγή του κατηγορούμενου.

⸻

Συμπέρασμα

Η χρήση κινητού κατά την οδήγηση δεν είναι μια απλή αβλεψία. Είναι μια συμπεριφορά με σοβαρές νομικές, διοικητικές και ποινικές συνέπειες, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με ατύχημα. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας αυστηροποιεί τις ποινές για να προστατεύσει ανθρώπινες ζωές και να αναχαιτίσει την καθημερινή επικινδυνότητα στους δρόμους.

Εάν αντιμετωπίζετε κατηγορία για χρήση κινητού κατά την οδήγηση ή εμπλοκή σε τροχαίο, η έγκαιρη και εξειδικευμένη νομική εκπροσώπηση είναι το σημαντικότερο βήμα.

⸻

Δικηγορικό Γραφείο Ιωάννη Μπαρκαγιάννη